Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
USOS
USOS R e j e s t r a c j a   ż e t o n o w a

Akademia filmu awangardowego 4 (2022Z) - gr. 1

Informacje ogólne

Szybkie odświeżanie

Kod przedmiotu 3002-AFA22-OG
Nazwa przedmiotu Akademia filmu awangardowego 4
Język wykładowy polski
Cykl dydaktyczny Semestr zimowy 2022/23
Typ zajęć Konwersatorium
Liczba godzin 120
Punkty ECTS 4
Prowadzący Gabriela Sitek
Miejsce Kino "Elektronik", Warszawa (Żoliborz), ul. Generała Zajączka 7, sala kinowa [pokaż na mapie]
Termin Wtorek 17:00-20:30
Koszt 120 żetonów typu OG
Liczba miejsc (zarejestrowani/limit) 90/180
Aktualna tura I I tura zapisów na przedmioty ogólnouniwersyteckie, od: 2022-09-12 21:00:00, do: 2022-10-24 23:59:00, limit wydanych żetonów: 300xOG

Strona przedmiotu w USOSweb

Krótki opis

Zajęcia wykładowe połączone z projekcją filmów, podczas których studenci zapoznają się ze zjawiskami awangardy filmowej od lat 20. XX do 2000. Zajęcia przybliżają tradycję kina awangardowego, kładąc nacisk na ujęcia teoretyczne i wskazują współczesne filmy dokumentalne, których autorzy posługują się językiem wypracowanym na gruncie awangardy. Studenci zapisani na zajęcia otrzymają bezpłatnie publikację, która ukaże się w grudniu.

Wykładowcy i wykładowczynie: dr Marcin Borchardt, Sebastian Cichocki, prof. dr hab. Marcin Giżycki, Paulina Haratyk, Karol Radziszewski, prof. dr hab. Małgorzata Radkiewicz, dr Gabriela Sitek

Warunkiem udziału w zajęciach jest wykupienie karnetu filmowego. Koszt karnetu to: 100 zł. Zajęcia rozpoczynają się we wtorek 11 października. Wszystkie zajęcia odbywają się w kinie Elektronik (gen. Józefa Zajączka 7)

Koordynatorka: g.sitek@uw.edu.pl

Tryb rozliczania przedmiotu

Zaliczenie na ocenę

Uwagi

Zajęcia Akademii filmu awangardowego są dostępne dla osób ze szczególnymi potrzebami pod względem dostępności architektonicznej. Wykłady i zajęcia Akademii filmu awangardowego będą zrealizowane w kinie Elektronik, dostęp do którego sali kinowej jest wolny od barier poziomych i pionowych. Dostęp do budynku jest dostosowany dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Kino zapewnia dostęp dla osób korzystających z pomocy psa asystującego i posiada rozwiązania ewakuacyjne dostosowane także dla osób ze specjalnymi potrzebami.

Uczestnicy będą mogli skorzystać z formularza dostępnego na stronie projektu, dzięki któremu będzie można zgłaszać dodatkowe, szczególne potrzeby związane z uczestnictwem w wydarzeniu. Po zgłoszeniu potrzeby poprzez formularz lub telefonicznie na dwa dni przed poszczególnymi projekcjami zrealizujemy w ramach projektu m.in. - pomoc pracowników podczas projekcji kinowych obejmującą szeptaną audiodeskrypcję skierowaną do osób z niepełnosprawnością wzroku, po zgłoszeniu potrzeby poprzez formularz lub telefonicznie na dwa tygodnie przed poszczególnymi wykładami zorganizujemy tłumaczenie migowe wykładów. Dodatkowo uczestnicy zajęć otrzymają dostęp do udostępnionych w celach edukacyjnych tekstów dotyczących poszczególnych zagadnień realizowanych w ramach programu oraz książkę "Refleksje zza kamery. Reżyserki o kinie i formie filmowej" prof. dr hab. Małgorzaty Radkiewicz - które mogą być narzędziem dydaktycznym także dla osób niedosłyszących.

Program zajęć powstał we współpracy z dr hab. Łukaszem Rondudą, kuratorem Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Zajęcia są realizowane przez Fundację Okonakino w ramach projektu Akademia filmu awangardowego dofinansowanego przez m.st. Warszawa.

Pełny opis

Wśród przedstawionych tematów zajęć znajdują się zagadnienia stanowiące kanon historii kina światowego: Wielka Awangarda – film dadaistyczny („Balet mechaniczny” Fernanda Légera, 1924, „Antrakt” René Claira, 1924), film surrealistyczny („Pies andaluzyjski” Luisa Buñuela i Salvadora Dali, 1929, „Złoty wiek” Luisa Buñuela, 1930), „Muszelka i pastor” Germaine Dulac, 1927, jak również pionierskie realizacje polskiego filmu awangardowego lat 20. i 30. („Przygoda człowieka poczciwego” Franciszki Themerson i Stefana Themersona, 1937; filmy zrekonstruowane współcześnie na podstawie śladów, zachowanych koncepcji m.in. „Apteka” Bruce’a Checefsky’ego 2001, „Drobiazg melodyjny” tegoż, 2006, „Jalu Kurek - OR - Obliczenia rytmiczne” 1985). Zwrócenie uwagi na tradycję dwudziestowiecznej awangardy filmowej jest istotne zarówno z powodu wypracowania na jej gruncie pierwszych poetyk filmowych jak i jej konstytutywnego wpływu na kształt sztuki awangardowej (por. R. W. Kluszczyński, „Film – sztuka Wielkiej Awangardy”, Warszawa-Łódź 1990).

Uczestnicy zajęć poznają tradycję kina amerykańskiej awangardy lat 20., 30. i 40. (m.in. “Glimpse of the Garden”, 1957, “Notebook”, 1962-1963, “Go! Go! Go!”, 1962-1964, Marie Menken, „Sieci popołudnia” Mai Deren i Alexandra Hammida, 1943, „Rytuał w przetworzonym czasie” Mai Deren, 1946, „Meditation on Violence” Mai Deren, 1948, „Ognie sztuczne” Kenetha Angera, 1947). Program cyklu zajęć obejmuje dzieje amerykańskiej awangardy filmowej lat 60. do lat 20. XXI w. (m.in. filmy „Ścinki z życia szczęśliwego człowieka”, 2012, Jonasa Mekasa, twórczość Andy Worhola). W ramach zajęć uczestnicy zapoznają się z zagadnieniami związków kina amatorskiego i awangardy, historią i współczesnymi realizacjami kina found footage. twórczością Josepha Beuysa.

Zajęcia obejmują omówienie tekstów autorstwa awangardzistów, w tym szczególnie reżyserek filmowych, które podejmowały tematy związane z szeroko rozumianą refleksją o formie filmowej oraz kinie, która nadal pozostaje mało znana, praktyką reżyserską – warsztatem, relacją między kinem a nurtami/postawami kulturowymi: feminizmem, czarnym feminizmem, kolonializmem i postkolonializmem, teorią queer. W ramach zajęć zostaną zaprezentowane koncepcje teoretyczne reżyserek: Germaine Dulac, Mai Deren, Laury Mulvey, Julie Dash, Trinh T. Minh-ha, Alexandry Juhasz. Projekcje obejmą twórczość filmową tych postaci, która ma znaczący wpływ na kształtowanie tradycji awangardy filmowej. Uczestnicy zajęć zapoznają się z filmami: “Zagadki Sfingi” 1977, “Frida Kahlo & Tina Modotti”, 1982, Laury Mulvey i Petera Wollena, “Illusions”, 1983Julie Dash, , 34 min., “Surname Viet Given Name Nam”, 1989, Trinh T. Minh-ha. Studenci zapisani na zajęcia otrzymają bezpłatnie publikację dotyczącą omawianych zagadnień, która ukaże się w grudniu.

Integralną częścią zajęć będą projekcje współczesnych filmów dokumentalnych, czerpiących z tradycji Wielkiej Awangardy i klasycznych dziś realizacji kina awangardowego lat 50., 60., 70. i 80. Echa tych tradycji można doszukać się we współczesnym kinie dokumentalnym jako filmów, których autorzy są współcześnie jedną z najbardziej otwartych na eksperyment grup filmowców. Filmy dokumentalne pozostają często w obiegu festiwalowym, poza głównym nurtem kinowej dystrybucji. Współczesne kino dokumentalne to obecnie jeden z najciekawszych i najszybciej rozwijających się gatunków filmowych. Filmy dokumentalne, które znalazły się w zestawieniu, charakteryzuje nowatorstwo formy, przybliżające je do granicy między dokumentem a kinem eksperymentalnym. Podczas zajęć poruszona zostanie kwestia kreacji w filmie dokumentalnym i perspektywy, z której prowadzona jest narracja, tego, za pomocą jakich środków wyrazu jest budowany perswazyjny przekaz dokumentów. Istotnym zagadnieniem zaproponowanych zajęć będzie kwestia montażu jako procesu organizacji wypowiedzi filmowej.

Zajęcia mają na celu zwiększenie świadomości wpływu tradycji awangardy filmowej na formy wyrazu obecne we współczesnym filmie, w tym szczególnie w filmie dokumentalnym, budowanie kompetencji odbioru sztuki współczesnej.

1. Kino Wielkiej Awangardy – film dadaistyczny i surrealistyczny

11.10.2022

Prowadzący zajęcia: prof. dr hab. Marcin Giżycki

„Balet mechaniczny” (“Ballet mécanique”) Fernanda Légera, 1924, 17 min.

„Antrakt” (“Entr'acte”) René Claira, 1924, 24 min.

„Pies andaluzyjski” (“Un chien andalou”) Luisa Buñuela i Salvadora Dali’ego, 1929, 16 min.

„Złoty wiek” (“L'âge d’or”) Luisa Buñuela, 1930, 64 min.

2. Polska awangarda filmowa od lat 20. do lat 60. – pionierskie realizacje polskiego filmu awangardowego

18.10.2022

Prowadzący zajęcia: prof. dr hab. Marcin Giżycki

Filmy zaprezentowane w bloku:

„Przygoda człowieka poczciwego” Franciszki Themerson i Stefana Themersona, 1937, 8 min.

„Europa” Franciszki Themerson i Stefana Themersona, 1931–1932, 12 min.

„Apteka” Bruce’a Checefsky’ego, 2001, 5 min.

„Drobiazg melodyjny” Bruce’a Checefsky’ego, 2006, 6 min.

„Mieczysław Szczuka - 5 momentów filmu abstrakcyjnego” Marcina Giżyckiego, 2006, 2 min.

„Henryk Berlewi – Kinefaktura” Marcina Giżyckiego, 2012, 3 min.

„Był sobie raz…” Waleriana Borowczyka, Jana Lenicy, 1957, 9 min.

„Dom” Waleriana Borowczyka, Jana Lenicy, 1957, 11 min.

„Sztandar Młodych” Waleriana Borowczyka, Jana Lenicy, 1957, 2 min.

3. Reżyserki Wielkiej Awangardy i ich twórczość we współczesnym filmie dokumentalnym

25.10.2022

Prowadząca zajęcia: prof. dr hab. Małgorzata Radkiewicz

„Muszelka i pastor” (“La Coquille et le clergyman”) Germaine Dulac, 1927, 36 min.

„Kochać Innego” (“Love Other: The Story of Claude Cahun and Marcel Moore”), reż. Barbara Hammer, 2006, 55 min.

4. Twórczość Mai Deren jako prekursorki amerykańskiej awangardy filmowej i jej kontynuatorek podejmujących temat tańca

8.11.2022

Prowadząca zajęcia: prof. dr hab. Małgorzata Radkiewicz

„Sieci popołudnia” (“Meshes of the Afternoon”) Mai Deren i Alexandra Hammida, 1943, 14 min.

„Rytuał w przetworzonym czasie” („Ritual in Transfigured Time”) Mai Deren, 1946, 14 min.

“Meditation on Violence”, reż. Maya Deren, 1948, 10 min.

"Lives of Performers", reż. Yvonne Rainer, 1972, 90 min.

5. Filmowy dziennik, codzienność, autobiografizm, dokumentalizm subiektywności w amerykańskiej awangardzie filmowej lat 60. Twórczość Marie Menken, Jonasa Mekasa, Wallace’a Bermana

15.11.2022

Prowadzący zajęcia: dr Marcin Borchardt

“Glimpse of the Garden”, reż. Marie Menken, 1957, 4 min.

“Notebook”, reż. Marie Menken, 1962-1963, 10 min.

“Go! Go! Go!”, reż. Marie Menken, 1962-1964, 11 min.

“Ścinki z życia szczęśliwego człowieka” („Out-Takes from the Life of Happy Man”), Jonasa Mekasa, 2012, 68 min.

“Aleph”, Wallace Berman, 1965-1966, 8 min.

6. Queerowa ekspresja amerykańskiej awangardy filmowej

22.11.2022

Prowadzący zajęcia: Karol Radziszewski

„Ognie sztuczne” („Fajerwerski”) (“Fireworks”) Kennetha Angera, 1947, 20 min.

“Kiss”, “Empire”, “Blow job”, “Chelsea Girls”, "Sleep" Andy’ego Warhola [fragmenty]

“Dyketactics” Barbary Hammer 1973, 4 min.

“Beautiful People” Davida Wojnarowicza, 1987, 30 min.

“Kisieland”, reż. Karol Radziszewski, 2012, 30 min.

7. Kino amatorskie w kontekście awangardy

29.11.2022

Prowadząca zajęcia: Paulina Haratyk

"Woda", reż. Witold Romer, Klub Filmowy Awangarda, Polska 1937

„Regi Poloniae”, reż. Jan i Danuta Maćkow, Stanisław Fischer, AKF Śląsk, Polska1957

„Tramwaj do nieba”, Wincenty Ronisz, Krzysztof Zanussi, AKF Warszawa , 1958

„Dwaj ludzie z szafą”, Roman Polański, Polska 1958 „Współczesna symfonia”, reż. Maciej Korus, Jerzy Ridan, AKF Nowa Huta, Polska 1971

„Manifestacja”, reż. Jan Piechura, AKF Sawa, Polska 1973

„Fragment biografii”, Janina Matejuk, Polska 1983

8. Przyjemność wzrokowa. Antynarracyjna polemika Laury Mulvey i Petera Wollena

6.12.2022

Prowadząca zajęcia: prof. dr hab. Małgorzata Radkiewicz

Prezentowane filmy:

“Zagadki Sfingi” (“Riddles of the Sphinx”), reż. Laura Mulvey, Peter Wollen, 1977, 92 min.

“Frida Kahlo & Tina Modotti”, reż. Laura Mulvey, Peter Wollen, 1982, 30 min.

9. Postkolonialne refleksje nad tożsamością oraz jej obrazami w twórczości Trinh T. Minh-ha i Julie Dash

13.12.2022

Prowadząca zajęcia: prof. dr hab. Małgorzata Radkiewicz

“Surname Viet Given Name Nam”, reż. Trinh T. Minh-ha, USA 1989, 108 min.

“Illusions”, reż. Julie Dash, 1983, 34 min.

10. Kobiety wobec Inności. Teoria i aktywistyczne działania Alexandra Juhasz na rzecz środowiska queer i queerowych archiwów wizualnych

20.12.2022

Prowadząca zajęcia: prof. dr hab. Małgorzata Radkiewicz

„Arbuziarka” („The Watermelon Woman”), reż. Cheryl Dunye, 1996, 90 min.

11. Twórczość Josepha Beuysa i jego współczesny obraz w filmie dokumentalnym

10.01.2023

Prowadzący zajęcia: Sebastian Cichocki

„Beuys. Sztuka to rewolucja” („Beuys”), reż. Andres Veiel, Niemcy 2017, 107 min.

12. Found footage jako technika awangardowych realizacji we współczesnym kinie dokumentalnym

17.01.2023

Prowadząca zajęcia: dr Gabriela Sitek

„Nie jestem twoim murzynem” (“I Am not Your Negro”), reż. Raoul Peck, 2016, 105 min.

13. Test zaliczeniowy

31.01.2023

Literatura

Podstawowe lektury:

1. „Historie filmu awangardowego”, pod red. Ł. Ronduda, G. Sitek, Fundacja Okonakino, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, korporacja ha!art, Warszawa-Kraków 2020

2. A. Pitrus, „Film awangardowy w latach 1930–1959”, w: „Kino klasyczne. Historia kina”, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, t. 2, red. T. Lubelski, I. Sowińska, R. Syska, Kraków 2011, s. 549-66

3. A. Pitrus, „Film awangardowy w latach 1960-1980”, w: „Kino epoki nowofalowej. Historia kina”, t. 3, red. T. Lubelski, I. Sowińska, R. Syska, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 2015, s. 659-685

4. A. Pitrus, „Film awangardowy i sztuka wideo końca wieku”, w: „Kino końca wieku. Historia kina”, t. 4., pod red. T. Lubelski, I. Sowińska, R. Syska, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 2019, s. 867-899

5. P. A. Sitney, „Visionary Film: The American Avant-Garde 1943-2000”, Oxford University Press, New York 2002

Lektury zalecane:

6. M. Przylipiak, „Poetyka kina dokumentalnego”, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Wydawnictwo Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Słupsku, Gdańsk-Słupsk 2004

7. M. Radkiewicz, „»Władczynie spojrzenia«. Teoria filmu a praktyka reżyserek i artystek”, korporacja ha!art, Kraków 2010

8. „Wideo w sztukach wizualnych”, pod red. R. W. Kluszczyńskiego, T. Załuskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Galeria Labirynt, Łódź-Lublin 2018

9. „Reżyserki kina. Tradycja i współczesność”, pod red. M. Radkiewicz, Rabid, Kraków 2005

10. M. Podsiadło, „Autobiografizm filmowy jako ślad podmiotowej egzystencji”, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, Kraków 2013

11. L. Mulvey, "Do utraty wzroku. Wybór tekstów", pod red. Kamili Kuc, Lara Thompson, korporacja ha!art, Era Nowe Horyzonty, Kraków-Warszawa 2010

Dodatkowa informacja

Zajęcia Akademia filmu awangardowego są dostępne dla osób ze szczególnymi potrzebami pod względem dostępności architektonicznej. Uczestnicy będą mogli skorzystać z formularza dostępnego na stronie projektu, dzięki któremu będzie można zgłaszać dodatkowe, szczególne potrzeby związane z uczestnictwem w wydarzeniu. Po zgłoszeniu potrzeby poprzez formularz lub telefonicznie na dwa dni przed poszczególnymi projekcjami zrealizujemy w ramach projektu m.in. - pomoc pracowników podczas projekcji kinowych obejmującą szeptaną audiodeskrypcję skierowaną do osób z niepełnosprawnością wzroku, po zgłoszeniu potrzeby poprzez formularz lub telefonicznie na dwa tygodnie przed poszczególnymi wykładami zorganizujemy tłumaczenie migowe wykładów. Program zajęć powstał we współpracy z dr hab. Łukaszem Rondudą, kuratorem Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Zajęcia są realizowane w ramach projektu Akademia filmu awangardowego dofinansowanego przez m.st. Warszawa.