Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
USOS
USOS R e j e s t r a c j a   ż e t o n o w a

Nowożytność a wiek ideologii (2019Z) - gr. 1

W każdej turze rejestracji można się wyrejestrować
 

Informacje ogólne

Szybkie odświeżanie

Kod przedmiotu 2100-MON-NWI-OG
Nazwa przedmiotu Nowożytność a wiek ideologii
Język wykładowy polski
Cykl dydaktyczny Semestr zimowy 2019/20
Typ zajęć Konwersatorium
Liczba godzin 30
Punkty ECTS 4
Prowadzący mgr Tomasz Herbich
Miejsce Stary BUW, Warszawa (Śródmieście), ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, sala 116 [pokaż na mapie]
Termin Środa 13:15-14:45
Koszt 30 żetonów typu OG
Liczba miejsc (zarejestrowani/limit) 15/15
Aktualna tura I tura zapisów na przedmioty ogólnouniwersyteckie (grupy dedykowane i otwarte), od: 2019-06-03 21:00:00, do: 2019-06-30 23:59:00, limit wydanych żetonów: 120xOG , tura przeznaczona dla grup dedykowanych

Strona przedmiotu w USOSweb

Krótki opis

XX wiek zapisał się w historii jako stulecie totalitaryzmów i dwóch wojen światowych. W trakcie dwóch

semestrów zajęć będziemy zastanawiali się, czy i w jakim stopniu myślenie nowożytne odpowiada za

katastrofy XX wieku. W tym celu będziemy badali strukturę nowożytnego myślenia ideologicznego i jego

głębokie źródła. Pojęciem ideologii będziemy oznaczali taką postać myśli filozoficznej lub dyskursu

światopoglądowego, która wyznacza doczesne cele podmiotom zbiorowym oraz mobilizuje je do podjęcia

określonych działań politycznych. W pierwszym semestrze będziemy rozważali trzy zagadnienia. Pierwsze z

nich dotyczy tego, kim jest nowożytny człowiek i jak rozumie on samego siebie. Drugie jest poświęcone temu,

jak nowożytny człowiek odnajduje się w narastającym napięciu między religią a polityką. Ostatnie z pytań

dotyczy tego, jak rozwiązuje on to narastające napięcie między religią a polityką.

Tryb rozliczania przedmiotu

Zaliczenie na ocenę

Pełny opis

Podczas zajęć będziemy wspólnie szukali odpowiedzi na poniższe pytania i będziemy nawiązywali do

fragmentów dzieł wymienionych autorów:

1) Wprowadzenie w problematykę zajęć:

a) Czy filozofia, teologia i poezja są możliwe po Auschwitz? (Adorno, Miłosz, Benedykt XVI)

2) Człowiek w centrum:

a) Skąd wzięła się nowożytna koncepcja podmiotu? (Kartezjusz, Taylor)

b) Dlaczego utraciliśmy pewność prawdy? (Kartezjusz, Mickiewicz)

3) Człowiek wobec rzeczywistości:

a) Czy krytyka poznania doprowadziła do wykorzenienia człowieka z rzeczywistości? (Kant, Ern)

b) Czy krytyka poznania wpłynęła na to, jak człowiek rozumie samego siebie? (Brzozowski, Brague)

c) Jak odzyskać miejsce utracone w rzeczywistości? (Cieszkowski, Brzozowski)

4) Religia a nowoczesność:

a) Czym był nowożytny zwrot w myśleniu o polityce? (Machiavelli, Hobbes)

b) Jaki był stosunek oświecenia do religii? (Locke, Holbach)

c) Czy żyjemy w najlepszym z możliwych światów? (Leibniz, Wolter)

d) Czy religia jest niezbędna do rozwiązania problemu zła? (Kant, Staszic)

5) Nowożytne ujęcia relacji między religią a polityką:

a) Czy nowożytne myślenie polityczne ma źródła w teologii? (Bodin, Schmitt)

b) Czym jest polityczny wymiar religii? (Rousseau, Metz)

6) Chrześcijaństwo a nowożytna polityka:

a) Jaką nowość w kwestiach politycznych wprowadził protestantyzm? (Luter, Schleiermacher)

b) Czy państwo jest bliskie, czy odległe chrześcijaninowi? (Cieszkowski, Bierdiajew, Tillich)

7) Pytanie podsumowujące:

a) Jakie są źródła nowożytnego ateizmu? (Feuerbach, Cieszkowski)

Literatura

Podstawowa literatura poświęcona omawianym zagadnieniom:

1) Himmelfarb G., Drogi do nowoczesności. Brytyjskie, francuskie i amerykańskie Oświecenia, przeł. K.

Wudarska, Warszawa 2018.

2) Horkheimer M., Adorno T.W., Dialektyka Oświecenia, przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa 2010.

3) Król M., Krótka historia myśli politycznej, Warszawa 2019.

4) Nancy J.-L., W środku świata, przeł. B. Mytych-Forajter, W. Forajter [w:] Drzewo poznania.

Postsekularyzm w przekładach i komentarzach, red. P. Bogalecki, A. Mitek-Dziemba, Katowice 2012.

5) Pieróg S., Modlitwa jako ideologia. Próba interpretacji Ojcze nasz Augusta Cieszkowskiego [w:]

August Cieszkowski. W setną rocznicę śmierci, red. B. Markiewcz, S. Pieróg, Warszawa 1996.

6) Schmitt C., Teologia polityczna [w:] tegoż, Teologia polityczna i inne pisma, przeł. M.A. Cichocki,

Warszawa 2012.

7) Strauss L., Thoughts on Machiavelli, Glencoe, Il. 1958.

8) Taubes J., Zachodnia eschatologia, przeł. A. Serafin, Warszawa 2016.

9) Taylor C., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, Warszawa 2012.

10) Voegelin E., Nowa nauka polityki, przeł. P. Śpiewak, Warszawa 1992.

11) Voegelin E., Od Oświecenia do rewolucji, przeł. Ł. Pawłowski, Warszawa 2011.

12) Voegelin E., Poszukiwanie ładu, przeł. M.J. Czarnecki, Warszawa 2017.